زیرنویس اختصاصی استودیو کومودور. مترجم Sia2D
گاهی وقتا که روی تختم دراز کشیدم و میخوام که بخوابم
تنها چیزی که توی ذهنم هست اینه که یه نقاشی ورمیر بکشم
یعنی یه روزی یه نقاشیش رو واقعاً بکشم
در ظاهر خیلی غیرممکن به نظر میاد
و فکر نکنم بتونم انجامش بدم
اگه بتونم خیلی کار مهمیه
چون نقاشی بلد نیستم
ورمیری که او می‌گوید، یوهانس ورمیر
نقاش هلندی قرن 17 است
برخی او را بزرگترین نقاش تاریخ می‌دانند
وقتی یک نقاشی ورمیر را می‌بینی انگار چیزی فرای رنگ روی بوم است
انگار مثل تصویر روی نمایشگر می‌درخشد
جادوی نقاشی‌هایش 350 سال است که جهان را به حیرت انداخته
ورمیر چگونه چنین کرد؟
نقاشان هلندی معمولاً با شاگردی کردن نقاشی را یاد می‌گرفتند
و گواهی کتبی دورۀ خود نگاه می‌داشتند
ولی هیچ گواهی مربوط به ورمیر تاکنون پیدا نشده است
وعجیب این که وقتی این نقاشی‌های ظریف را با اشعۀ ایکس تصویربرداری کنید
هیچ طراحی دیگری زیر آن نمی‌بینید
انگار ورمیر نابغه‌ای باورنکردنی بوده که
یکراست سراغ بوم می‌رفته و با نور و جادو نقاشی خلق می‌کرده است
ممکن است ورمیر از یک فناوری برای خلق این نقاشی‌های زیبا
استفاده می‌کرده است
البته هیچ سندی برای اثباتش وجود ندارد ولی اگر چنین بوده باشد
کشیدن چنین نقاشی‌های برجسته‌ای بدون آموزش ممکن می‌شود
شاید او در‌واقع فردی آزمایشگر
کنجکاو و خورۀ کارهای فنی بوده است
و در این صورت، به او حس نزدیکی می‌کنم چون من عشق گرافیک کامپیوتری دارم
و کار ما استفاده از فناوری برای ساختن تصویرهای واقعی و زیباست
ممکنه کار ورمیر هم دقیقاً همین بوده
تیم جنیسن نقاش نیست مخترع است
استعدادش همیشه در فهمیدن طرز کار اشیاء بوده است
وقتی تیم کودک بود و در آیووا یک پیانوی خراب به او دادند
آن را تعمیر کرد و خودش با کند کردن سرعت استوانه‌های پیانو
توانست انگشت‌های فَتس والِر را دنبال کند و خودش سویینگ زدن را یاد بگیرد
تیم در یک گروه راک یکی دو سال کیبورد می‌زد
که یاد گرفت هر دستگاه الکترونیکی خراب را درست کند
جادوگر شگفت‌انگیز!ا
ازدواج کرد و تشکیل خانواده داد
و با تعمیر دستگاه‌های پین‌بال و بازی‌های کامپیوتری کسب و کار خود را راه انداخت
و سپس حوالی سال 1990 بود که راهی برای تبدیل کامپیوتر شخصی
به استودیوی پخش زندۀ تلویزیونی اختراع کرد
نام آن را توستِر ویدیو گذاشت و برندۀ جایزۀ اِمی هم شد
این جایزه باعث شد به دستاوردهای بیشتر برسد، مثل لایت‌وِیو
که نرم‌افزار رندر تصاویر 3بعدی است
و باعث شد شرکتش، نیوتیک، در سال 2003 جایزۀ اِمی بگیرد
حال، تیم ساکن شهر سن آنتونیوی تگزاس است
و شرکتش ترای‌کستر تولید می‌کند
که در پخش، اینترنت و اجرای زنده به‌کار می‌رود
همۀ این‌ها باعث شده تیم پول و وقت کافی برای ساختن چنین چیزهایی داشته باشد
فرانکی، اردکی که لب می‌زند
هواپیمایی که همۀ قسمت‌هایش را از ابزارفروشی خریده است
یک بید برقی
بید برقی تیم
با بالا آوردن نور از زمین بلند می‌شود
و در فاصلۀ معین از نور می‌ایستد
و این یکی
این ارگ بادی‌ای است که تیم از چهار کلیسای مختلف سر هم کرده است
وقتی شروع کردم لوله‌های بیشتری لازم داشتم
چون هر چقدر هم باشه باز کمه پس سه تا ارگ بادی دارم
و یه ارگ الکترونیکی که کلیدهاش رو استفاده می‌کنم
من و تیم خیلی وقته که رفیقیم
اگه یه نقاش بود و طرحش رو می‌کشید چیزی که می‌دیدی
با هم سر پرتاب شاتل‌ها اشک شوق ریختیم
لیرجتش رو با هم فرستادیم به کالو سن لوکاس
که کسوف کامل رو ببینیم
پس قضیه این جاست
این پنه، آخرین روزی که چشماش کار می‌کرد
و بعدش ارزشمندترین موهبت الهیش رو سر نگاه کردن به کسوف از دست داد
تیم توی یه هواپیمای آموزش فضانوردی بی‌وزنی رو تجربه کرده
و ترتیبش رو داد که من هم اون تجربه رو بکنم
تو موهای خودم بالا آوردم
تیم نقاش نبوده و نیست
خوب، من نمی‌دونستم در کنار همۀ چیزا
شیفتۀ ورمیر هم هست
پروژۀ ورمیر تیم 11 سال پیش در سال 2002 آغاز شد
وقتی که دخترش کتاب دیوید هاکنی دانش مخفی، را به او داد
هاکنی نوشته که وقتی تصویرا بیشتر از این که این شکلی باشن
این شکلی میشن
دلیلش اینه که نقاش‌ها ابزارهای کمکی پیدا کردن
در قرن 17 توی هلند عدسی‌ها و آینه‌های باکیفیت همه جا کاربرد داشت
تلسکوپ همه جا رو گرفته بود
و کسایی که سرگرمیشون علم بود روش‌های تصویرسازی زنده با نور رو آزمایش می‌کردن
هاکنی در‌واقع باور رایج رو به چالش کشید وقتی گفت که
نقاشان عصر ورمیر که نقاشی‌های دقیق‌تر می‌کشیدند
دیگه فقط از چشماشون و تخیلشون استفاده نمی‌کردن
مخفیانه از دستگاه‌های نوری مثل کمرا آبسکیورا کمک می‌گرفتن
کمرا آبسکیورا به لاتین یعنی اتاق تاریک
یه جعبه بسازید. هر اندازه‌ای
اندازۀ جعبه کفش هم میشه
ولی این رو انقدر بزرگ می‌سازیم که بشه توش وایستاد
این یه اتاقه تاریکه
اگه یک طرف جعبه رو یک سوراخ کوچک بگذاریم یه اتفاق عجیب می‌افته
تصویر چیزهایی که بیرون جعبه توی نور باشه
روی دیوار روبه‌روی سوراخ می‌افته فقط برعکس و چپکی
با گذاشتن عدسی توی سوراخ میشه تصویر رو روشن‌تر و واضح‌تر کرد
و میشه اندازۀ تصویر روی دیوار رو
با تغییر انحنای و محل عدسی عوض کرد
اینجا دیوید هاکنی رو توی یک برنامۀ تلویزیونی می‌بینیم
داخل یه کمرا آبسکیورا
تصویر مدل زنده که عدسی انداخته رو می‌کشه
هاکنی بیشتر روی چگونگی طراحی تصویر عدسی
توسط نقاش تمرکز داشت
ولی از نظر من که کار ویدیو می‌کنم جالبی ورمیر اینه که
وقتی به این تصویر نگاه می‌کنم سیگنال ویدیویی می‌بینم
چیزی که می‌بینم انگار از دوربین ویدیویی دراومده
پس به این فکر کردم که نقاش چطور می‌تونه این رو کپی کنه
حالا، بیشتر کسایی که با کمرا آبسکیورا ور رفتن
به این نتیجه رسیدن که می‌تونن تصویر رو بگیرن و یه جوری رویش نقاشی کنن
ولی من امتحان کردم و خیلی‌ها هم امتحان کردن و دیدن شدنی نیست
اتفاقی که می‌افته اینه که در عمل باهاتون مبارزه و مقابله می‌کنه
نبودنش بهتر از بودنشه
نقاشی روی پروجشکن فایده نداره
این آبی خیلی به آبی تصویر نزدیکه
فرض کنید این رنگ خیسه
وقتی توی پروجشکن می‌گذاریم خیلی تیره به نظر میاد
برعکس، این یکی عین خودشه
رنگیه که کاملاً مطابق با رنگ افکنده شده است
تنها رنگی که این خاصیت رو داره رنگ سفیده
تیم برای تحقیق روی ورمیر دور دنیا را گشت
اسمش بود «نقاشی با نور»ر ورمیر «نقاشی با نور» می‌کرد
نمیشه با نور نقاشی کرد باید با رنگ نقاشی کرد
پس منظورشون اینه که ورمیر چیزی رو القاء می‌کند
نقاشی‌هاش از تصویر بیرون می‌زنه
از ته اتاق که ببینی انگار اسلاید داری می‌بینی
مثل اسلاید رنگی کوداک (کوداکروم)
دیدن نقاشی‌های ورمیر از نزدیک باعش شد بیدار بشم
بهم ثابت کرد که مسیرم دقیق و درسته
که چیزی که می‌بینم بازنمایی دقیق رنگ توی اون اتاقه
حدس می‌زدم که حتماً یه راه مکانیکی برای
پیدا کردن رنگ دقیق وجود داره
یه راهی که توی قرن هفده ممکن بوده
یادمه به فکرم رسید که دو تا رنگ رو با آینه مقایسه کنم
ولی تا مدت‌ها همین بود و به جایی نرسید
وقتی توی وان نشستی
به نظرم اون جاست که لحظۀ یافتم یافتم ارشمیدسی اتفاق می‌افته
ولی، نمی‌دونم، آب حموم یه خاصیتی داره که
خیلی خیلی آرامش‌بخشه
داشتم اون آینه رو وسط هوا تصور می‌کردم
و تصور کردم چی می‌بینیم و خودش بود
پس یه کاغذ برداشتم و همین‌طور که حواسم بود خیس نشه
طرحش رو کشیدم و اون جا بود که فهمیدم که
ورمیر می‌تونسته اون نقاشی‌ها رو با آینه کشیده باشه
برای آزمایش عکس دوران دبیرستان پدرزنم رو روی میز گذاشتم
یه تخته هم این جا گذاشتم که روش نقاشی کنم
یه آینۀ کوچک با زاویۀ 45 درجه
و برای اولین بار توی عمرم همون کاری رو کردم که ورمیر شاید می‌کرده
یعنی رنگ روغن و قلم‌مو برداشتم
توی دوربین ورمیر این جا تصویر افکنده می‌شده
یعنی عدسی این تصویر رو می‌انداخته
ولی برای نمایش فرایند واقعی نقاشی آینه‌ای
از عکس استفاده می‌کنیم
می‌بینید که این جا انعکاس هست و بوم من هم اینجاست
و درست لبۀ آینه هر دو تا رو می‌بینم
کافیه رنگ رو بردارم
انقدر تیره و روشنش کنم که دقیقاً همون رنگ بشه
اون وقت، وقتی دقیقاً همون رنگ شد
لبۀ آینه محو میشه
خیلی خوب، این کاره نیستم
تو کل عمرم این کار رو فقط دو بار انجام داد
سرم رو بالا و پایین می‌برم
تا اول تصویر و بعد بوم رو ببینم
هر دو رو همزمان نگاه می‌کنم
روی پیشونی می‌بینید که منطبق شد
چون دیگه خبری از لبۀ‌ آینه نیست
این نشونۀ پیدا کردن رنگ دقیقه
نه به سلیقه بستگی داره و نه به فکر
توی اون لحظه من یه تیکه فیلم عکاسی زنده‌ام
در وایقع این جا داری ترکیب می‌کنی؟
آره، رنگی که روی سطح بود رو تیره یا روشن می‌کنم
خطی رو دنبال نمی‌کنی چون خطی وجود ندارد
بله این همون خاصیت کارای ورمیره که غیرعادی‌شون می‌کنه
نبود خط
و زیر رنگ هم هیچ خطی کشیده نشده
انگار این گوله‌های رنگ کم‌کم به تصویر تبدیل میشه
این‌طوری نبوده که
ترتیب انجام کارا مثل
با ذهن انجام نمیشه
نه
و برای همین دیوونه‌واره
راستش اگه این کار رو بهتر بلد بودم سیستماتیک‌تر بود
شاید کم‌کم یه نظمی حاکم می‌کردم ولی
هر چی بیتشتر تلاش می‌کردم
اگه زمان کافی برای مقایسۀ آینه و بوم می‌گذاشتم
و رنگ رو هم می‌زدم آخرش عین عکس می‌شد
و نتیجۀ آزمایش تیم این بود
پنج ساعت طول کشید
به عنوان اولین نقاشی رنگ روغن بد نیست
تصویر پدرزن به نظرم شاهد کافی بود که ورمیر اینطور کار می‌کرده
ولی پدرزنم مثل زن‌های قرن 17 نیست
پس فکر نکنم برای خیلی‌ها شاهد کافی باشه
پس گفتم بهترین راهش اینه که یه نقاشی واقعی ورمیر رو بکشم
حدس می‌زدم که عین همون کار باشه
اگه پدرزن رو تونستم بکشم ورمیر رو هم می‌تونم
و این‌طوری بهترین اثبات فکرم می‌شد
درس موسیقی رو انتخاب کردم چون شاید از بین همۀ نقاشی‌ها
درس نقاشی یه آزمایشگاه کوچک و کامله
چون همه چیز داره و تمام و کماله
می‌دونیم پنجره‌هاش کجاست پنجره‌هاش چه اندازه‌ایه
میشه هارپسیکورد رو بدون نقاشی بازسازی کرد
و صندلی اسپانیایی، ویولا دوگامبا قالی، همه رو میشه تهیه کرد
و تصویرشون واقعی خواهد بود و ربطی به نقاشی ورمیر نداره
مثل یه آزمایش علمی بالقوه است
پیش از آن که تیم زحمت آن کارها را به خود بدهد
گفتیم بهتر است فکرش را با یک هنرمند واقعی در میان بگذارد
پس با دوستمان تماس گرفتیم
که نقاشی و برنامه‌ساز ساکن لس‌آنجلس مارتین مال است
و از او خواستیم تیم را در استودیویی در لاس‌وگاس ملاقات کند و شامورتی او را ببیند
یا خدا
خاریشو
نیم ساعت طول کشید تا کار با قلم‌مو رو یاد بگیرم
خوش به حالت! برای من چهل سال طول کشید
خوب، و زیبایی این روش اینه که اگه اشتباه کنی
اشتباهت رو فوری می‌بینی و درستش می‌کنی
حیرت‌انگیزه
این یه کمرا آبسکیوراست
از همون نوعی که توی قرن 17 رایج بود
به این نوع کمرا آبسکیورا کمرا آبسکیورای جعبه‌ای میگن
معمولاً یه شیشۀ کف مثل این داشت
میشه با عقب و جلو بردن عدسی فوکوسش رو عوض کرد
کسایی که فکر می‌کردن ورمیر از عدسی استفاده می‌کرده
توافق نظر داشتن که اون تصویر رو دیده و ازش الهام گرفته
آره
و همین و بس
ولی حالا که می‌دونیم یه راهی برای کپی دقیق رنگ‌ها هست
تاریخ جدیدی برای ورمیر پیشنهاد میدم
باشه
پدرش آثار هنری می‌فروخته از هنر سر درمی‌آورده
و می‌خواسته که یه نقاشی بسازه
این تصویر رو می‌بینه
خوب
این دخترمه، ناتالی
اگه ورمیر دوربین رو می‌گرفت و می‌چرخوندش تا عمودی بشه
-مثل نقاشی پدرزن من - اوکی
بومش رو می‌گیره
و مادۀ مخفی
آینه
آینه رو این جا می‌گذاره
که برعکس بودن رو از بین می‌بره
- آره چپکی می‌کنه - و همه چیز
ایناهاش! وضوح کامل
پس اگه توی اتاق نشیمن باشه چند تا پرده می‌گذاره
نور رو تنظیم می‌کنه
و حالا قلم رو برمی‌داره و شروع می‌کنه به نقاشی کردن
حدسم اینه که دختری با کلاه قرمز همون اولین نقاشیش بوده
روی یه نقاشی دیگه کشیده شده
می‌تونیم عکسبرداری اشعه ایکس بکنیم و ببینیم که یه چیز دیگه زیرشه
پس شاید این فقط یه آزمون و خطا بوده
حالا ببینم تیم وقتی برمی‌گردی تگزاس
عین‌به‌عین اتاقی که ورمیر توش نقاشی کرده رو می‌سازی؟
آره
و به جای اون نقاشی می‌کنی
درست میگم؟
آره
بسیاری از نقاشی‌های ورمیر به نظر در یک اتاق نقاشی شده است
به احتمال زیاد اتاق رو به شمال
در طبقۀ دوم خانه‌ای که ورمیر در آن زندگی می‌کرد
تیم هم می‌خواهد همان اتاق را بسازد
خیلی دلم می‌خواد خودم ببینم اگه ورمیر از این روش استفاده می‌کرد
چه مشکلاتی داشت
و تصوری از وقتی که ازش می‌گرفت
پیدا کنم و شرایط رو
دقیقاً بازسازی کنم
همۀ چیزای پیش پا افتاده مثل این که در روز چند ساعت نور برای کار هست
پس هیچ نور مصنوعی استفاده نمی‌کنی؟
بله درسته
و فقط از موادی استفاده می‌کنم که ورمیر می‌تونسته داشته باشه
خوب
پس خود رو مجبور می‌کنم
که رنگدونه‌ها رو بسابم و خلاصه رنگ بسازم
و فقط از رنگدونه‌هایی استفاده کنم که اون می‌تونسته داشته باشه یا توی نقاشی‌هاش هست
تیم برای آزمایش خود می‌خواست تا جای ممکن شرایطی را
بازسازی کند که ورمیر در آن کار می‌کرده است
در آن دوران نمی‌شد سراغ مغازۀ رنگ‌فروشی رفت
و یک تیوب رنگ گرفت
پس تیم باید سابیدن و ترکیب کردن رنگدانه‌ها را یاد می‌گرفت
من الان دربارۀ چیزی حرف می‌زنم که هیچی راجع‌بهش نمی‌دونم
جز این که رنگدونه‌ها رو می‌سابن و روغن اضافه می‌کنن
و یه جوری رنگ درست می‌کنن
اگه به من باشه که رنگی درست نمیشه
عدسی درست کردن رو هم یاد گرفتم
عدسی امروزی نمیشه استفاده کرد زیادی خوبه
پس باید یکی می ساختم
باید شکلش رو با دستگاه تراش دربیارم شیشه رو ذوب کنم
با چند نوع سمباده صیقلش بدم
درست مثل عدسی‌سازهای قرن 17
برای اطمینان از درست درآوردن همه چیز
تیم مدتی مرخصی گرفت و به هلند رفت
به دلفت رفت، شهری که ورمیر در آن زندگی می‌کرد
و نور و معماری آن جا را بررسی کرد
بالاخره! این جا همون جایی که ورمیر اون تصاویر جادویی رو می‌کشیده
خواندن به زبان هلندی را آموخت از متخصصان مشورت گرفت
مبلمان موزه‌ها را اندازه گرفت و خود را در دنیای ورمیر غرقه کرد
خیلی خوب، بیاریدش تو. خوبه
یکی عین همین می‌خوام می‌تونی بسازیش؟
بله میشه
وقتی تیم به سن‌آنتونیو برگشت انباری رو به شمال اجاره کرد
درست مانند آتلیۀ ورمیر
سپس پروفسور فیلیپ استدمن را از لندن دعوت کرد تا
آزمایشش را نظارت کند
برخی بر این باورند که ورمیر ذهنی نقاشی می‌کرده است
ولی استدمن مدارکی دال بر استفاده از نور و عدسی پیدا کرد
استدمن نویسندۀ کتاب دوربین ورمیره
استدمن توی کتابش شش تا از نقاشی‌های ورمیر رو تحلیل می‌کنه
تا چیدمان آتلیۀ ورمیر رو پیدا کنه
بعد با استفاده از هندسه می‌فهمه
که عدسی کمرا آبسکیورا کجاب باید باشه
تا با زاویۀ دید هر نقاشی منطبق بشه
حالا اندازۀ تصویر روی دیوار پشتی ورمیر رو محاسبه می‌کنه
و اون رو با اندازۀ نقاشی مربوط مقایسه می‌کنه
در هر شش نقاشی اندازه‌ها دقیقاً برابر شد
بعیده اتفاقی باشه
مدرکی متقاعدکننده برای استفادۀ ورمیر از عدسی
خوب بگو چی کار داری می‌کنی
کشف استدمن با آینۀ تیم انطباق کامل داشت
پس تیم آزمایشی ترتیب داد که در آن از هر دو استفاده شده است
و این سعی می‌کنه این رو بکشه
-درسته -با استفاده از آینه
خوب حالا بریم داخل دکه
باشه
تیم و استدمن سعی می‌کنند با استفاده از
آینۀ مقایسه درون کمرا آبسکیورا گلدانی را بکشند
به همان روشی که تیم برای ورمیر قائل است
نوبتی نقاشی می‌کنند
فرقی نمی‌کنه که قلم می‌زنه
کار سلیقه‌ای نیست
و هر نقاشی که از این روش استفاده کنه نتیجه یکسان میشه
کتاب دیوید هاکنی درست بعد از کتاب من دراومد
واکنش‌ها چطور بود؟ یادته؟
هر دو کتاب جنجال به پا کرد مگه نه؟
خیلی خیلی زیاد. بله
خیلی‌ها عصبانی شدن تاریخدان‌های هنر عمیقاً رنجیدن
نقاشا عین خیالشون نبود
می‌گفتن «خوب این یه تکنیکه جالبه، باشه»
ولی یک رنجش خیلی عمیق بین تاریخدان‌های هنر بود
که دلیلش دخالت تازه‌کارها و عقل‌گراهای کودن
توی قلمرو تاریخ هنر بود
دلیلش درک اشتباه از ذات هنر
وتقلب و نبوغ بود
یعنی روش نوری یه جور تقلبه
چون این پرسپکتیوها خیلی دقیق و اندازه‌گیری‌شده است
پس دو روش برای این کار هست میشه با نور انجام داد
یا با هندسه چید
اگه با هندسه بچینیم از روش استاندارد استفاده کردیم
یه ماشینه، یه الگوریتمه و قواعدش رو اعمال می‌کنیم
چرا اسم این رو تقلب نمی‌گذاریم؟
دقیقاً عجیبه مگه نه؟
پس تنها راه مجاز برای نقاشی کشیدن اینه که بری جلوی بوم وایستی
و خیس رو خیس نقاشی کنی (Alla prima)
ولی بهش نمیگن تقلب چون سخته
بله هندسه است. ریاضیه
بله شکی نیست که سخته نه اصلاً آسون نیست
اگه ورمیر این‌طوری کار می‌کرد خیلی وقت می‌برد بله قطعاً
نمی‌تونم بفهمم چطوری میشه اون رو ذهنی کشید
نه البته که نمیشه
بشر گاهی خیلی عجیبه
می‌تونه اشیاء رو به اندازۀ واقعی بکشه
و همۀ اثرات نور را درست بسازه
نقاش‌ها می‌تونن کارهای معجزه‌آسا بکنن و سخته بگی «غیرممکنه»
ولی بعضی چیزا غیرممکن‌تر از بقیه است
نزدیک بود از لبه بیرون بزنم
خوب
به‌به. خوب مبارکه همچنین
عالیه
امیدوارم این دستگاه ساده و فاخر
شبیه چیزی باشه که ورمیر استفاده می‌کرد
شکی نیست که عملی و ساده است
خوب یه آیینۀ ساده است
این فناوری قرن هفدهمه اونا آیینه رو خیلی خوب می‌شناختن
و میشه تصور کنی که اون هم به همون چیزی فکر کرده که تیم ساخته
ولی از نظر اسناد و مدارک هیچی نداریم
که نشون بده ورمیر چطور کار می‌کرده هیچ شرحی نداده
دیگران هم چیزی نگفتن و هیچ طرحی نیست
اطلاعات کمی دربارۀ زندگیش داریم
پس تنها منبع اطلاعات برای پاسخ به همچین سؤالی خود نقاشی‌هاست
ا
استفاده از دستگاه تیم چندان آسون نیست
ولی آدم رو به یه ماشین تبدیل می‌کنه
ماشین میشی ورمیر ماشین بود؟
شاید ورمیر انقدر اعتقاد داشت که فکر می‌کرد «باشه ماشین میشم»ا
تیم و استدمن برای
کشیدن آن گلدان هشت ساعت و نیم وقت گذاشتند
و روش تیم موفق بود
ولی آن سیاه و سفید کشیدند و از لامپ برقی قوی استقاده کردند
که در روزگار ورمیر وجود نداشت
آیا آینۀ تیم در کشیدن درس موسیقی
به صورت تمام‌رنگی و در نور طبیعی هم موفق می‌شود؟
برای این کار تیم اتاق ورمیر را با تمام وسایلش نیاز دارد
ولی هیچ موزه‌ای وسایل قرن هفده رو به یه مهندس تصویری که سرگرمی چرند داره قرض نمیده
خوب می‌شد اگه می‌تونستم یکی رو استخدام کنم که همه رو بسازه
ولی با هم تعامل هم داشته باشیم
یعنی اول اتاق رو توی لایت‌وِیو 3دی شبیه‌سازی کنم
و از روی نقاشی ابعاد و اشکال رو درست دربیارم
درسته خیلی کار برد ولی من این‌طوری راحت‌تر بودم
چون حین کار تلاش می‌کردم
مبل و صندلی عین مبل و صندلی نقاشی ورمیر باشه
ولی تیم طراحی خیاط نیست
قاب‌ساز هم نیست
و نه نجار و پرده‌دوز
شیشه‌ساز
یا سازندۀ ویرجینال که نوعی هارپسیکورد است
و نه آهنگر
مبل‌ساز
گچ‌کار
کاشی‌کار
یا حتی عدسی‌ساز
ولی نقاش هم نیست
او از حرفه‌اش، مهدسی فناوری
بهره گرفت تا همۀ کارهایی که نمی‌دانست را انجام دهد
و اتاقش را بسازد
داره حال میده
یعنی خود خودشه
خطرناک نیست اون همه دود اونجاست؟
نمی‌دونم! دفعۀ اوله این کار رو می‌کنم
ممکنه داغ بشه و آتش بگیره؟
خوب شاید! نمی‌دونم مهم نیست
باحال شد. خوب بریم
خوب پایۀ ویرجینال مشکل داره
باید 36 و نیم اینچ باشه
ولی دستگاه فقط تا 34 اینچ
میره
می‌تونم پایه‌اش رو دو تیکه بسازم
ولی به جاش دستگاه رو نصف می‌کنم
معمولاً یه دستگاه دقیق‌بر خوب رو برنمی‌داری از وسط نصفش کنی
ولی ابزارهای سنگین رو برای سرهم‌بندی ساختن
آره یه گیتار بزرگه
اسم این ساز ویولا دو گامباست چون گامبا یعنی ران پا
و ساز رو بین دو ران پا می‌زنن
چه باحال
زیاد از نجاری سر در نمیارم
پس این کار رو به خاطر عشق به نجاری انجام نمیدم
مجبورم
چون این صندلی‌های مسخره رو هیچ جا نمی‌فروشن
ولی من یه دونه لازم دارم
دیوید هاکنی از بزرگترین نقاشان بریتانیاست
به خاطر چنین نقاشی‌هایی شهرت دارد
از آن جا که نظریۀ نوری او آغازگر سفر تیم شد
بهترین کسی است که تیم می‌تواند با آن صحبت کند
هاکنی دعوت کرد ببینیمش و همگی به انگلیس رفتیم
دیوید هاکنی رو فقط به عنوان یه نقاش مشهور می‌شناختم
ولی وقتی کتابش رو خوندم دیدم که یه هنرمند معمولی نیست
یه جورایی دانشمند هم هست
فیلیپ استدمن و دیوید هاکنی به نظر من
به نظر یه آدم شکاک
ثابت می‌کنن که ورمیر از ابزار نوری استفاده می‌کرده
ولی دانش مخفی و همۀ آثار فیلیپ استدمن
یه رمان پلیسی عالی و هیجان‌انگیزه که آخرش معلوم نمیشه کار کی بوده
هاکنی نشون داد که هنرمندها از عدسی استفاده می‌کردن
بحث استدمن اینه که ورمیر از عدسی استفاده می‌کرده
نظر من اینه که ورمیر علاوه بر عدسی از چیزای دیگه هم استفاده می‌کرده
دلیل رفتنم پیش هاکنی این بود که این فکرم رو باهاش درمیون بگذارم
و ببینم به نظر معقوله یا نه
چطور این رو فهمیدی؟ چی کاره‌ای؟ یه...ا
خوب کتاب شما رو که خوندم به این فکر افتادم و
شغلت نوره...یعنی؟
وسایل تلویزیونی طراحی می‌کنم
شغلم اینه بله
یعنی از رنگ و تصویرسازی سردرمیارم
و وقتی به این نقاشی‌های قدیمی دوران طلایی نگاه می‌کردم
کارواجو، ورمیر، ون آیک
به این شک افتادم که شاید یه راهی برای کپی کردن رنگ داشتن
چون ویژگی بزرگ کارهاشون همینه بله درسته
یه لحظه باید برم اون طرف میز وایستم
خوب این یه آیینه روی دسته است
درسته
موقع نقاشی کردن این رو می‌دیدم اگه یک راست نگاه کنی
البته با هیچی شروع کردم
بله بله درسته. آره آره
و میشه سر رو بالا و پایین برد تا بخش‌های مختلف تصویر رو دید
این‌طوری از یک بخش به بخش دیگه می‌ریم
حالا روی لبۀ آینه که هر دو تصویر دیده میشه
میشه رنگ‌ها رو به طور مستقیم مقایسه کرد
آره آره
و چشم می‌تونه در جا ببینه چون کنار هم هستن
میشه کنتراست رو دید و وقتی رنگ درست پیدا شد
و فقط و فقط در این صورته که لبۀ آینه محو میشه
آره آره، فهمیدم خیلی ابتکار جالبیه
دقت کردید که وقتی سر رو حرکت میدیم هیچ اختلاف منظری پیش نمیاد
جابه‌جا نمیشه
-درست میگی. هیچی -دو تصویر به هم قفل شده
-دلیلش چیه؟ -می‌خواید از توش ببینید؟
-چطوره؟ -خیلی زیرکانه است
ناگفته نَمونه که ایتالیایی‌ها وقتی به ایتالیایی‌ها فکر کنی
عاشق تصویرند این که اونا از این استفاده نمی‌کردن
چون تقلب می‌شده این حرف بچه‌گانه است، بچه‌گانۀ محض
یه حرفی هم امروز زده میشه که هنر و فناوری هرگز نباید به هم وصل بشن
یعنی یا میری دانشگاه فناوری یا دانشگاه هنر
ولی هر دو، هرگز
ولی توی دوران طلایی هر دو شخص یک نفر بودن
آره
جالبیش اینه که این مال اون دوره است
ما داریم به عکس نگاه می‌کنیم
اگه از این استفاده می‌کردن و رنگ‌ها رو کپی می‌کردن
آره خوب منظورم اینه که
- این یه عکسه -آره
حالا که این رو دیدم این که ابزار پیچیده‌ای نیست
ولی چقدر احتمال میدی که اونا این رو می‌ساختن؟
-به نظرم احتمالش خیلی زیاده -واقعا؟
خیلی زیاد. آره آره به قطع میگم
یعنی شک ندارم که عدسی
منظورم اینه که بدون نور و عدسی هیچ راهی برای توضیح این نقاشی‌ها نیست
ولی می‌دونی؟ از نظر مدرک تاریخی
عالی می‌شد اگه یه نامۀ گمشده از یوهانس ورمیر
یه دقه وایسا
من یه نامۀ شوخی توی علم مخفی گذاشتم
شوخی می‌کنی؟
یه نامۀ طنز
تاریخدان‌ها دنبال همچین چیزی بودن از طرف هوگو ون‌ در گوس به ون آیک
«می‌توانی به شرکت آینه‌سازی بروژ بروی»
«و از آن آینه‌های آرایش برای همسر بگیری؟ منظورم را که می‌گیری؟»
خوب منم فکر کردم که «هیچ‌وقت همچین نامه‌ای پیدا نمیشه»
آره هیچ‌وقت نمی‌اومدن بنویسن
ون آیک طرز تهیۀ رنگ رو نمی‌نوشت
چون ممکن بود کسی اون رو بخونه
و کسای دیگه هم همین‌طور
روی کاغذ نمی‌نوشتن
مردم رو قسم می‌دادن و قسم‌ها هم خیلی جدی بود
هیچ وقت نمیشه دنبال همچین چیزی گشتن ساده‌انگارانه است
نقاشی خودش یه سَنَده مگه نه؟ خیلی چیزا رو میشه ازش فهمید
نقاشی سند است
داستان پیدایش‌شان درونشان هست
هر تاش قلم، هر لایۀ رنگ هر سایه
یک نوع اطلاعات است
چشم ماهر می‌تواند هر نقاشی را مانند یک متن بخواند
و لازم نیست چشم ماهر داشته باشی
که تفاوت کارهای ورمیر با هم‌عصرانش را ببینی
مثل بازی کامپیوتری می‌مونه
همون‌طور نقاشی می‌کرد که دوربین می‌بینه
از بدون اختراع عکاسی
افراد مختلف ویژگی‌های نوری توی کارهای ورمیر دیدن
توی دختر با کلاه قرمز
یه سر شیر جلوی کار هست که محو شده
چشم به طور طبیعی روی چیزی فوکوس می‌کنه که بهش نگاه می‌کنیم
پس چیزی که پس‌زمینه است
خارج از فوکوس دیده نمیشه
ولی اگه تصویر با عدسی انداخته بشه ممکنه فوکوس نباشه
نقطه‌نقطه شدن
یعنی این دایره‌های کوچک رنگ مثل اتفاقیه که با عدسی بد می‌افته
پشت کتش رو که نگاه کنی یه خط آبی کمرنگ می‌بینی
که خیلی شبیه تخلخل رنگیه که توی لنز خام اتفاق می‌افته
یعنی اطراف لبۀ اشیاء یه حاشیۀ هفت‌رنگ به‌وجود میاد
این نوری که از پنجره به گوشۀ روبه‌رو افتاده
با چشم هر هنرمندی قابل دیدن نیست و دوربین خیلی بهتر این رو می‌گیره
دیدنش غیرممکنه
ولی ورمیر اون رو مثل دوربین کشیده
آیا امکان داره بعضی آدما روشنایی مطلق رو ببینن
و باقی انسان‌ها نتونن؟
یعنی مثل گوش مطلقی که بعضی موسیقی‌گرها دارن؟
راستش جواب این سؤال رو باید از دکترا گرفت
کالین بلیک‌مور هستم استاد دانشگاه آکسفورد
یا دانشمند متخصص در بینایی انسان
من بیشتر دوران کارم رو سرگرم مطالعه روی بینایی و عملکرد مغز بوده‌ام
آیا ورمیر دانشمندی بوده
که با همۀ بشریت فرق داشته؟
آیا درسته که بگیم
شاید دانشمندی وجود داشته که انقدر باهوش بوده که این موضوع رو فهمیده
خوب به هوش نیست. یعنی باید شبکیۀ چشمش خیلی عجیب بوده باشه
شبکیۀ چشم ما یک حالت بیشتر نداره
شبکیۀ بخشی از مغز ماست
ساختار عصب‌ها در شبکیه بسیار پیچیده است
سیگنال‌ها از شبکۀ بسیار پیچیده‌ای رد میشه
از چندین لایۀ متفاوت از سلول‌های عصبی رد میشه
تا دست آخر به آخرین سلول زنجیره می‌رسه
که الیافش همون عصب بینایی است
پهنای باند عصب بینایی محدوده و سیگنال‌ها باید فشرده بشه
حین فشرده‌سازدی توانایی ثبت
روشنایی مطلق از بین میره و دیگه مثل نورسنج نیست
وقتی دو مقدار رو کنار هم ببینیم مقایسه آسونه
ولی وقتی جدا باشن مقایسه ناممکن میشه
چون هیچ سیستم عصبی انسان هیچ راهی برای
تبدیل چشم به نورسنج نداره
این راهکار برای کاهش اطلاعات خیلی خوبه
ولی اگه هدفمون ظاهر شدن یک صحنه باشه به بن‌بست می‌خوره
چون مغز توانایی این کار رو اصلاً نداره
نوری که روی دیوار پشتی درس موسیقی افتاده رو ببینید
تمام ظرایف نور با دقت مطلق دوربین ثبت شده
چشم غیرمسلح انسان توانایی این کار رو نداره
ولی اگه ورمیر از ابزاری مثل دستگاه تیم استفاده می‌کرده
کشیدن این نقاشی ممکن میشه
مالک درس نقاشی ورمیر ملکۀ انگلیسه
و نقاشی توی کاخ باکینگهام نگهداری میشه
گفتیم حالا که تا انگلیس اومدیم بریم به کاخ و نقاشی رو ببینیم
ولی ملکه مخالفت کرد پس یه سخنرانی در محکومیت ملکه ضبط کردیم
ولی بعد
حوب، از اون ساختمون اومدم
نقاشی اونجاست کاخ باکینگهام
یک روز پیش از بازگشت تیم به وطن ملکه تصمیم همایونی خود را عوض کرد
او به تیم اجازۀ ملاقات خصوصی با درس موسیقی را داد
سی دقیقه برای بررسی نقاشی فرصت داشت
قرار بر این بود که آن تجربه را فقط در ذهنش ثبت کند
و عکسبرداری ممنوع بود
و چه نیم ساعت عالی‌ای بود
این نقاشی خیلی خوبه
خیلی با اونی که فکرش رو می‌کردم فرق داشت
کپی‌هایی که می‌بینیم اصلاً لایق اثر اصلی نیست
درخشش رنگ‌ها کمتره
یه ذره تیره‌تره یه لایۀ آبی کمرنگ روش هست
ولی عجیبیش به جزئیات مبهوت‌کنندۀ اونه
ذره‌بین دوچشمی رو که گذاشتم
و به ویرجینال‌ها نگاه کردم، هر ضربۀ قلم‌مو
توی تزئینات ساز دیده می‌شد
میشه تک‌تک گره‌های فرش ایرانی رو دید
خیلی تعهد، ایثار یا شیفتگی می‌خواد که
اون همه جزئیات رو بکشی
و آخرش فقط کلیت‌شه که به چشم مخاطب میاد
ولی ماه‌ها کار مشقت‌بار لازم داره
حتی به گرد پاش هم نمی‌رسم
وقتی تیم به سن‌آنتونیو برگشت به مشکل برخورد
وقتی از نزدیک ویرجینال‌ها را دید
الگوی اسب‌‌های دریایی درهم‌تنیده‌ای که ورمیر کشیده بود را می‌توانست ببیند
ولی وقتی به تصویر ساخته شده در کمرا آبسکیورای خود نگاه می‌کرد
همۀ آن خط‌های ظریف چنان تار و تیره بود که کشیدنش ممکن نبود
همه چی خراب شد
شکست آزمایش رو به چشم می‌دیدم
تیم می‌دانست که یک جای کارش می‌لنگد
چیدمان عدسی‌‌ها و آینه‌ها را پیچیده‌تر و پیچیده‌تر کرد
ولی نتیجه‌ای نگرفت
سپس کشفی کرد
آینه‌ای را روبه‌روی دیواری که تصویر روی آن می‌افتاد گرفت
حالا دایرۀ کوچکی از اتاق واضح و روشن بود
و صدها برابر درخشان‌تر
با تکان دادن آینه می‌توانست هر جای اتاق که می‌خواست را ببیند
بعد فهمید که اگر به جای آینۀ تخت آینۀ کاو بگذارد
مثل آینۀ اصلاح
می‌تواند دایرۀ درخشان را بسیار بزرگ‌تر کند
پس فهمیدم که اگه بشه تصویر درخشان درست کرد
نیازی به اتاق تاریک نیست
میشه با نور روز نقاشی کرد که یعنی یه گشایش خیلی خیلی عظیم
تیم با اتاق تاریک آغاز کرد
ولی دیگر اتاقی نیست
به جای دیوار پشتی یک آینۀ کاو داریم
تنها چیزی که از کمرا آبسکیورای قدیم مانده عدسی آن است
تیم یک ابزار نوری جدید اختراع کرده یا شاید هم یک دستگاه گمشده را کشف کرده است
با آن می‌تواند جزئیات کافی برای کشیدن جزئیات کارهای ورمیر را ببیند
اتاقش را دارد. دستگاهش را دارد
پس حالا آمادۀ نقاشی است
وای پسر
راستش نمی‌خوام این رو شبیه کارهای ورمیر دربیارم
ولی خیلی شبیه کارهای ورمیر شده
داشتم تمیزکاری می‌کردم و می‌خواستم پالت رو بگذارم کنار
و کار امروز رو تموم کنم که چشمم به مانیتور افتاد
گفتم «بابا این دوربین هم که کج شده چرا داره اتاق رو می‌گیره»
چطور همچین چیزی ممکنه؟
چند میلی‌ثانیه این فکر توی سرم بود
تا یهو فهمیدم که «نه بابا دارم نقاشی رو می‌بینم»
درست مثل یه چیز بود
این پروژه خیلی شبیه نگاه کردن به رنگیه که داره خشک میشه
می‌تونم لباس‌ها را بگذارم روی مانکن و نقاشی‌شون کنم
ولی برای کشیدن صورت و دست باید از آدم واقعی استفاده کنم
تمام تلاشم رو می‌کنم که ثابت نگهشون دارم
داره جواب میده
دخترم، کلر، یک ماه دانشگاهش تعطیله
و وقتش شده بود که دختره رو نقاشی کنم
پس دو دو تا چهار تا کردم و کلر رو به جاش گذاشتم
دو تا خواهرش هم برگشتن به شهر لورن و ناتالی
اونا توی پوشوندن لباس و آرایش موها کمک کردن
تا عین دختر توی نقاشی بشه
همۀ کارها رو که کردن این سیبی شد که از وسط نصف کرده باشن
بعدش با گیره سرش رو محکم کردیم
و مکانش رو تنظیم کردیم
کمتر دانشجویی انقدر مشتاق برگشتن به دانشگاه بوده
چطوره اون رو دوباره بکشم
یه لحظه ببخشید باد زد پرده رو بندازه
فکر کردم روح اومده
کسکش
آن تیلیت
مجبوریم از نقشۀ دوم استفاده کنیم
قابی که پنجره و پرده و وسایل رو نگه داشته بود شل شد
و افتاد زمین ولی هیچ اشکالی نداره
خیلی خوب
همه چی رو فقط به اندازۀ لازم درست می‌کنم
و گاهی از حد لازم کمتر میشه
پس اگه مشکلی پیش بیاد خطری نقاشی رو تهدید نمی‌کنه، درسته؟
نه در اون حد
-باشه -ولی خوب همیشه امکان از اول شروع کردن رو دارم
یه اتفاق جالب دیگه هم افتاد
وقتی داشتم به این نگاه می‌کردم دیدم که
این جا می‌تونم خط‌های راست اسب دریایی رو ببینم
و خط‌هایی که روی بوم کشیدم رو هم میشه دید
چارچوب ویرجینال رو میگم
این خط‌ها کاملاً راست هستن چون اول با خط‌کش کشیدم
و بعد روش نقاشی کردم
خوب حالا که می‌خوام این رو خیلی دقیق با یه کسر خیلی کوچک تراز کنم
می‌بینم که این خط راست توی انعکاس
یه ذره کج افتاده
یه ذره انحنا داره
حالا که می‌دونم خیلی باعث انحراف نمیشه
ولی اگه بدون ابزار اون اسب دریایی رو کشیده بودم
مثل این یکی منحنی می‌شد
پس همین‌طوری بی‌دلیل رفتم و کار ورمیر رو برداشتم
و گفتم «خوب ورمیر که مسلماً براش کاری نداشته»
«خط راست بکشه»
ولی وقتی نقاشی رو این‌طوری کج کردم
و به این خط‌های راست نگاه کردم
یه اتفاق خیلی عجیب افتاد
بالا و پایین ویرجینال کاملاً راسته
چون اگه از این جا از زاویه بهش نگاه کنم
راست بودنش رو می‌بینم
اسب دریایی انحنا داره
این طوریه
تا از اون خط‌ها بهش نگاه نکنی
نمیشه فهمید، ولی
این جا یه انحنا هست
و هیچ توضیح منطقی براش نمیشه آورد
جز این که همچین چیزی استفاده می‌کرده
تیم نام آن انحنا در الگوی اسب دریایی را «لبخند اسب دریایی» می‌گذارد
نقصی در نقاشی ورمیر است
که 350 سال هیچ‌کس متوجه آن نشد تا این که تیم هم نزدیک بود همان اشتباه را بکند
تیم در پی تکرار اشتباه ورمیر نیست
یعنی نمی‌داند ورمیر اشتباهی کرده است
یا یک تصادف جالب است
یا ورمیر از دستگاه تیم استفاده می‌کرده یا از دستگاهی بسیار شبیه دستگاه تیم
برای نقاشی‌هایش بهره می‌گرفته
به قول هاکنی، نقاشی هم سنده
و این هم شاهدش
امروز اسب دریایی رو کشیدم
خیلی کار برد. نمی‌تونستم بیشتر از یه ربع بیست دقیقه بنشینم
کمر آدم خیلی درد می‌گیره
سعی کردم توی راحت‌ترین حالتی که می‌تونم بشینم که یعنی این‌طوری
خیلی کار مشقت‌بار، پردقت و سختیه
هیچ علاقه‌ای به کشیدن بقیۀ این ساز ندارم
ولی حداقل می‌دونم که شدنیه
چیزی که امروز کشیدم شاید، انتظار دارم که
سخت‌ترین قسمت این نقاشی از نظر جسمی باشه
آقا
خوب این کوتاه میشه چون این جا 40 درجه است
امروز صبح من و کارل اومدیم این جا و به هم دیگه یه نگاهی کردیم
و گفتیم «نه» یعنی خیلی سرد شده
پس گفتم «صبر کن ببینم یه بخاری توی پارکینگ دارم که تا حالا راه ننداختم
چند سال پیش کادوی کریسمس گرفتمش از این بخاری‌های حیاط خلوته
کارل هم گفت «باشه من راش می‌ندازم. بریم برش داریم»
رفتیم و آوردیمش و راهش انداختیم اونجاست
روشنش که کردیم خیلی خوب کار کرد چه گرم و خوب شده ها
کارل اون جا پشت کامپیوترش نشسته بود
بهش گفتم «یه نگاهی بنداز ببین خطری نداره ازش تو فضای بسته استفاده کنیم
کارل یه نگاه انداخت و گفت
«والا این جا نوشته اصلاً نباید از اینا توی فضای بسته استفاده کرد
و منم گفتم «باشه بذار روشنش کنیم
ولی خیلی مواظب باشیم، باشه؟
اگه علایم مونوکسید کربن حس کردیم
خاموشش می‌کنیم
پس رفتم سراغ نقاشی و یه فیل توی درس موسیقی کشیدم
نمی‌دونم چرا این کار رو کردم ولی اون لحظه به نظرم فکر بدی نبود
کارل سرش رو گذاشت پایین و
گفت من یه چرتی بزنم
گفتم چی گفتی؟ گفت یه چرت بزنم
منم گفتم خوب دیگه باید بریم بیرون
خاموشش کنیم و بریم یه نهاری بخوریم
و وقتی داشتیم می‌رفتیم نهار، در حال رانندگی
همه چیز دوباره برگشت و روشن شد. انگار توی مه بودیم
خلاصه که کار اشتباهی کردیم
روز عجیبی بود
اومدم و این بالش پایینی رو کشیدم
که یک هو حال بدی بهم دست داد
نمی‌دونم چرا دلم می‌خواست هر کاری بکنم جز این که بشینم اینجا و نقاشی کنم
چه می‌دونم
ولی خیلی مشتاقم که این نقاشی رو تموم کنم
اگه فیلم نمی‌ساختیم، انصراف می‌دادم؟
آره حتماً. آره همین الان می‌رفتم سراغ یه کار دیگه
خوب دیروز که داشتم این صندلی رو می‌کشیدم، نزدیک بود
حالم ازش به هم بخوره
فکر کنم ناخودآگاه می‌دونستم که اشتباهه
و به نظرم با این نقاشی جور درنمی‌اومد
ولی دلیلش رو نمی‌تونستم بفهمم
بعد دیشب که داشتم می‌خوابیدم
دراز کشیده بودم و داشتم صندلی رو تصور می‌کردم
و تصویرش توی ذهنم بود
یهو گفتم «بابا این آبی که اشتباهه»
«باید پایه‌هاش رو تیره‌تر کنم»
روی صندلی نباید به سمت چپ کج بشه
یعنی وقتی نگاه می‌کنم به نظرم درست نمیاد
فهمیدم که عدسی از جاش دراومده
و برای همینه که پرسپکتیو صندلی به هم ریخته
کاملاً ناخودآگاه بود
شاید یه نقاش توی ذاتم هست که فهمید اون اشتباهه
فکر کردم کشیدن قالی یه مقدار آزادانه‌تر خواهد بود
ولی قالی انقدر به ابزارهای نوری نزدیکه که
که میشه اون وصله‌های کوجک رو واضح دید
و چون می‌بینمش و قاعدۀ کارم اینه که هر چی توی آیینه می‌بینم رو بکشم
برای کشیدن این مقدار جزئیات
باید مثل این هارپسیکورد عمل کنم
و جزئیاتش رو دربیارم
یعنی یک روز کاری دیگه و نقطه‌گذاری بیشتر
مثل روز قبل
فقط با نقطه‌های بیشتر
راستش کشیدن این قالی تکراری شده
یا ابرفرض
راه افتادیم
دارم مثل دیوونه‌ها این‌ور و اون‌ور میرم
و نورها رو می‌گذارم
به چشم میاد
امروز، میشه گفت، پایان داستانه
صیقل‌کاری
تمام چند ماه گذشته به خودم قول دادم که
وقتی صیقل بخوره همه چی بهتر میشه
چون وقتی رنگ خشک میشه سبک میشه، مثل گچ، خلوصش از دست میره
خیلی منتظر این کار بودم
خیلی آروم با قلم‌موی کوچک شروع کردم و آخرش قلم‌موی گنده رو برداشتم
شلپی زدم توی روغن جلا و کار رو شروع کردم
و هر جا که قلم رو می‌زدم جادو می‌شد
باورنکردنیه
خوب راستش امروز
امروز همون روزیه که منتظرش بودم
ببخشید
باورم نمیشه تموم شد
نقاشی تیم را به انگلیس بردیم تا به هاکنی و استدمن نشان بدهیم
اینم از این
خوب این اولین کار من در عرصۀ نقاشی رنگ روغنه
و همین که نقاشی بلد نیستم هم جزئی از این آزمایشه
ولی هدف نمایش توانایی این مفهومه
آره
راستش خیلی عالیه
وقتی عدسی‌ها رو آزمایش می‌کردیم به این برخوردیم
دیدیم روی این نوع پارچه
تک‌تک تاروپودها توی تصویر انعکاسی دیده میشه
ولی توی پارچۀ واقعی نه و توی نقاشی ورمیر این‌ها دیده میشه
که خیلی خیلی مؤثره هرکی این رو ببینه
به نظرم از کار ورمیر بهتره از ورمیر بهتره؟
بافت فرش رو قشنگ حس می‌کنی
آره واقعاً حس می‌کنی
انگار واقعاً پشمیه مگه نه؟
خیلی جالبه
باید یه همچین چیزی باشه. شک ندارم
شکی نیست که ثابت کردی تیم!ا
ثابت کردی می‌تونی با انقدر جزئیات و دقت نقاشی کنی
خوب در‌ اصل کمرا آبسکیورا نیست ولی مثل اون یه دستگاه نوریه
و هدفم هم اثبات همین بوده که با این روش نقاشی شده
قطعاً. هیچ شکی باقی نمی‌مونه
نمیشه ثابت کرد که ورمیر همچین کاری کرده
بله، بدیهیه که پرسش دوم همینه آیا ورمیر این‌طوری کار می‌کرده؟
آره ولی آدم متقاعد میشه که همین‌طوری بوده
مدام یقینم بیشتر و بیشتر میشه
می‌تونم بگم 90 درصد مطمئنم
ولی، خوب، اگه یه سند تاریخی هم بود
این که نقاشی سند تاریخی نیست
حرف آدمای ادیبه که انگار هیچ‌وقت نقاشی نمی‌بینن و فقط متن می‌خونن
این یه سند مستقله
می‌دونم آدما همه‌ش دربارۀ سند حرف می‌زنن
نقاشی و طراحی هم سندیت داره اطلاعات زیادی توش هست
تو سندی ساختی که چیزی رو اثبات می‌کنه. همین‌طوره
شگفت‌انگیزه
هدفت تحقیق دربارۀ چیزی بوده و
به نظرم موفق شدی و، خوب، نشون دادی که میشه این کار رو کرد
-همون طور که گفتم اگه خوب سندسازی کرده باشی -بله بله
فکر کنم به مذاق خیلی‌ها خوش نیاد
-خیلی امیدوارم -که بد هم نیست. چرا که نه؟
دوستم، تیم، یک کار ورمیر رو کشید
در کارگاهی در سن‌آنتونیو
او یک اثر ورمیر را کشید
آیا تیم نقاش است؟ یا مخترع؟
فکر کنم مشکل این نیست که تیم کدام یک است
مشکل این است که چنین تمایزی قائل هستیم
کاری که تیم کرد این بود که ورمیری را به ما نشان داد که
بسیار واقعی‌تر است و از این لحاظ بسیار جذاب‌تر است
یعنی نابغۀ درک‌ناپذیر اصطلاحی بی‌معنی است
حالا ورمیر یک نابغۀ درک‌شدنی است
اگر این نقاشی از نظر هنری ارزشی داره به خاطر ورمیره
ورمیر ترکیب‌بندی رو انجام داده و ورمیر اختراع کرده
فقط 350 سال فراموش شده بوده